Tilt, Azimut ve Altitude Açısı Nedir ve GES Uygulamaları İçin Neden Önemlidir?

Güneş enerjisi sistemlerinin performansı, panellerin güneş ışınımını ne kadar etkili bir şekilde toplayabildiğine bağlıdır. Bu verimliliği artırmak için tilt (eğim açısı), azimut (yön açısı) ve altitude (güneşin yüksekliği açısı) gibi faktörler oldukça önemlidir. Panellerin doğru açılarda ve ideal yönlerde yerleştirilmesi, güneş ışığının en yüksek verimle toplanmasını sağlayarak enerji üretimini optimize eder. GES (Güneş Enerjisi Santrali) sahalarında bu parametrelerin doğru bir şekilde belirlenmesi, hem sistemin genel verimliliğini artırır hem de yatırımın geri dönüş süresini önemli ölçüde kısaltır. Bu nedenle tilt, azimut ve altitude açıları, GES projelerinin planlama aşamasında kritik bir rol oynar.

Azimut Açısı Nedir?

Azimut açısı, yeryüzündeki herhangi bir cismin yatay düzlemde kuzey, güney, doğu ve batı olmak üzere hangi yöne baktığını gösteren açıdır. Kuzey yönü referans olarak alınarak ölçülür ve saat yönünde artar. Azimut açısında kuzey 0° kabul edilir, doğu 90°, güney 180° ve batı 270° olur.  Yeryüzündeki bir cismin A noktasından B noktasına doğru yöneldiğini düşünürsek bu doğrultunun kuzeye göre yaptığı açıya azimut açısı denir.

Azimut açısı sadece sağa sola hareketi gerçekleştirir. Yukarı aşağı bir hareket sağlamaz. Mesela kamera açısını güneydoğu yönüne yatay düzlemde çevirirseniz eğer, 135° azimut açısı olur.

Azimut Açısının Gün İçindeki Değişimi

GES Sistemlerinde Azimut Açısının Önemi

Azimut açısı, birçok alanda önemli olduğu gibi GES sistemlerinde de önemlidir. En iyi sonuçlar için güneş panelleriniz ekvatora doğru bakmalıdır. Kuzey Yarımkürede yaşıyorsanız güneye, Güney Yarımkürede yaşıyorsanız kuzeye doğru bakmalıdır. Tüm sahayı yatay düzlemdeki azimut açısına göre tasarlanmalıdır.

Buradan sonuç çıkaracak olursak, azimut açısı bir yönü yatay düzlemde yer yüzündeki 0° ile 360° arasında sayısal olarak ifade etmemizi sağlar. Kullanım olarak yaygın olan navigasyon, haritacılık ve sensör sistemleri gibi alanlarda yön tayini olarak rol almaktadır.

Tilt Açısı Nedir?

Tilt açısı, yeryüzündeki bir cismin ya da hareketli bir sistemin yatay düzleme göre dikeydeki hareketi sonucu oluşan açıdır. Yani bir yöne doğru yönelen cismin yukarıya mı aşağıya mı baktığı hakkında sayısal olarak veri almamızı sağlar. Burada ki referans almamız gereken nokta ise yatay düzleme düz karşıya bakış olarak 0° alınır.  X-Y eksenini düşünürsek, burada cisim x ekseni üzerindeki sıfır noktasından hareketi yukarı yönde olursa pozitif değer, aşağı yönde olursa negatif değer olur.

Tilt açısını örneklendirmek gerekirse, yatay düzlemde karşıya baktığınızda tilt açısı 0° olur. Sağa ve sola yönelmeniz azimut açısını değiştirir, tilt açısını değiştirmez fakat bakışınızı yukarı ve aşağı yöneltmeniz tilt açısını değiştirir. Buradan çıkardığımız sonuç tilt açısı sadece bakış yüksekliğiyle bağlantılı bir açıdır.

Teknik olarak tilt açısı, bir doğrultunun yatay düzlemle yaptığı açıdır. Bu yüzden değer aralığı genelde -90° ile +90° arasındadır. +90° tamamen yukarıyı, -90° tamamen aşağıyı ifade eder. Bir uydunun atmosfere fırlatılması esnasında karşıdan izleyen biri ilk gördüğü anda 0° olarak tilt açısına sahip olur. Atmosfere doğru ilerlemesi izleyen kişinin yukarı yönde değiştirdiği bakışı tilt açısını +90° ye doğru değiştirecektir.

GES Sistemlerinde Tilt Açısının Önemi

Tilt açısı bir diğer tanımlama olarak eğim açısı veya yükseklik açısıdır. Güneş panellerinizin dikey açısını tanımlar. Güneş panelleri, verimliliklerini optimize etmek için doğrudan güneşe bakmalıdır.

Tilt açısı, bir yönün ne kadar yukarı ya da aşağı eğildiğini belirleyen temel açıdır ve azimut ise yataydaki ne kadar sağa ya da sola hareketini belirleyen temel açıdır. İkisi birlikte bir sistemin uzaydaki yönünü tamamını tanımlar.

Güneş Yüksekliğinin Gün İçindeki Değişimi

Güneş yüksekliği açısı (Solar Altitude Angle) grafiğinde gün içerisindeki güneşin yüksekliğini görebiliyoruz. Buradan yola çıkarak GES sistemlerindeki PV panellerin tilt açısı ve güneş yüksekliği açısı ile bağlantılı olarak aksiyon alınması verimlilik açısından optimum seviyeye çıkarabilir.

Tesis performansını ölçmek ve analiz etmek için meteorolojik sensör gruplarımızı ve ışınım sensörlerimize www.visionsen.com/meteorolojik-sensörler web sitemizden detaylıca inceleyebilirsiniz.

Güneş enerji santrallerinde verimlilik hesabının nasıl yapıldığı ile ilgili yazı için www.visionsen.com/gunes-enerji-santrallerinde-verimlilik-hesabi-nasil-yapilir/ linkten ulaşabilirsiniz.

Visionsen

Tüm Yazar Gönderileri